Orta Doğu’da yaşanan çatışmalar, petrol piyasasında ciddi bir hareketliliğe neden oluyor. Dünyanın önde gelen petrol ihracatçılarından biri olan Suudi Arabistan, Asya'ya gönderdiği temel ham petrol çeşidi Arab Light için fiyatları kayda değer bir şekilde artırdı.
Suudi Arabistan, nisan ayı itibarıyla Asya pazarında sunacağı Arab Light petrolünün resmi fiyatını varil başına 2,50 dolar artırma kararı aldı. Bu artış, Ağustos 2022’den bu yana meydana gelen en fazla fiyat yükselmesi olarak kaydedildi. Piyasa tahminleri daha düşük seviyelerdeydi; savaş öncesi yapılan anketler, fiyat artışının yaklaşık 80 sent civarında olacağını öngörüyordu. Ancak, bölgede yaşanan gerilim ve özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki olası kapanma riski, petrol piyasasındaki dengeleri hızla alt üst etti.
ARAMCO’DAN DÜNYA ÇAPINDA FİYAT DÜZENLEMESİ
Suudi Arabistan’ın kamuya ait petrol şirketi Saudi Aramco, yalnızca Asya için değil, dünya genelindeki diğer bölgeler için de fiyat güncellemeleri gerçekleştirdi. Şirket, Arab Light petrolünün Asya fiyatını bölgesel referansa göre varil başına 2,50 dolar artırarak Eylül ayından bu yana en yüksek rakama ulaştı. Ancak fiyat artışları bununla sınırlı kalmadı; Avrupa ve Akdeniz pazarları için de fiyatlar 3,50 dolar artırıldı. Kuzey Amerika’ya yönelik fiyatlar ise 2,50 dolarlık bir artışa gitti. Bu gelişmeler, enerji piyasalarında zaten artan fiyat baskısını daha da derinleştirdi.
PETROL SEVKİYAT YOLU KIZILDENİZ’E YÖNLENDİRİLİYOR
Bölgedeki artan güvenlik riski, sadece fiyatlarla kalmayıp, aynı zamanda sevkiyat rotalarını da etkilemektedir. Hürmüz Boğazı’ndaki akışın beklenmedik bir kesintiye uğrama olasılığı nedeniyle Suudi Arabistan, petrol sevkiyatlarının bir bölümünü Kızıldeniz’e açılan Yanbu limanına kaydırma kararı aldı. Saudi Aramco’nun Yanbu’ya ulaşan ve günlük yaklaşık 5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip bir boru hattı mevcut. Bu hat, kriz dönemlerinde petrol ihracatının sürdürülebilmesi açısından kritik bir alternatif sunmaktadır.
RAFİNERİLER ÜRETİMDE AZALMAYA GİTTİ
Orta Doğu’daki çatışmalar, yalnızca nakliye güzergahlarını değil, aynı zamanda üretim dengesini de olumsuz yönde etkiliyor. Bazı bölgelerdeki rafineriler, ihracat yollarındaki aksaklıklar ve depolama alanlarının dolu olması nedeniyle üretimlerini kısmaya yöneldi. Bu durumlardaki gelişmeler, özellikle ağır ve yüksek kükürtlü ham petrol türlerinin küresel fiyatlarının hızla artmasına neden oldu. ABD’de üretilen Mars Blend petrolü, bu hafta 2020’den bu yana en yüksek prim oranına ulaştı. Kuzey Denizi’nde çıkarılan Johan Sverdrup petrolünün fiyatı da benzer bir şekilde ani bir yükseliş gösterdi.
